Ալան Սեմիրջյանի ուժգին լիրիզմը 

Ալան Սեմերջյանը իր նոր ասմունքային երաժշտական ալբոմի մասին

 Մայիսի 7, 2020  |  հեղ.` Creative Armenia

«Spark» դրամաշնորհակիր Ալան Սեմիրջյանը թողարկեց իր «The Serpent and The Crane» ասմունքային երաժշտական ալբոմը՝ հղելով Ցեղասպանության հոգեբանական ցնցմանը արդի տեսակետից։

CA. Դուք բանաստեղծ և երաժիշտ եք։ Պատմեք, թե ինչպես են այդ երկու ոլորտները լրացնում իրար և արդյոք զգում եք երկու տեսանկյունների ներկայությունը որևէ նոր գործի վրա աշխատելիս։ 

ԱՍ. Դրանք սերտ փոխկապակցված են՝ իբրև նույն տան երկու սենյակներ։ Բայց միանգամայն տարբեր սենյակներ, եթե խոսենք երաժշտության քնարական տեսանկյունից։ 

Երգերի խոսքերը կախված է երաժշտական ստեղծագործության ռիթմից և այլ ձայնային տարրերից։ Պոեզիայի մեջ, կապանքների սահմանը տիեզերքն է. դուռը կիսաբաց է կամ էլ առհասարակ չկա։ 


Ես միշտ ձգտում եմ դեպի երգահաններ, որոնք ուրախ են այն աբստրակցիայի և ազատության համար, որին պոեզիան հակված է։ Դժվարությունն, իհարկե, այն է, որ երգը հաճախ ունի հանրային նպատակ և գործառույթ, մինչդեռ պոեզիան իր կախարդանքներն անում է ավելի անձնական և ներքին եղանակներով։ Ինձ դուր է գալիս նման լարումը և կարծում եմ, որ այն կարելի է գտնել իմ գործերում։ 

Իմ երգերը, որոնք հիմնականում ունեն ընդունված մեղեդի և հարմոնիա, հաճախ ունեն յուրօրինակության որևէ տարր։ Իսկ իմ պոեզիան, որն ավելի հակված է դեպի բազմիմաստությանը և փորձարարական ավանդույթին, հաճախ դառնում է դրամատիկ կամ քնարական, ինչպես փոփ ժանրի երգը։ Այս երկվությունը գրեթե բոլոր իմ գործերի հիմքում կա։ 

Իսկ ինչ վերաբերում է գործիքավորմանը կամ երաժշտական տարրերին, այստեղ պոեզիան նույնպես հայտնվում է։ Տողի համաչափությունը կամ համեմատության ու կրկնության միջոցով միտք փոխանցելու հակումը, զարմանքի գործիքը և այլն՝ այս ամենը տեսանելի է մեծն երաժիշտների արվեստում։ Արամ Բաժակյանը, իմ վերջին նախագծերի գործընկերը, սա իրականացնում է իր կիթառի միջոցով, ինչպես Տիգրան Համասյանը իր դաշնամուրի, Էնջլ Դերադուրյանն իր երգեցողության միջոցով։

CA. Որպես Creative Armenia Network-ի անդամ, դուք վերջերս արժանացել եք «Spark» դրամաշնորհի՝ թողարկելու Ձեր «The Serpent and The Crane» երաժշտական ալբոմը։ Կպատմե՞ք  մի փոքր նախագծի մասին, որը իրականացրել եք։  

ԱՍ. «The Serpent and The Crane»-ը ըստ երևույթին ասմունքային ալբոմ է, չնայած որ ձայնի և երաժշտության փոխհարաբերությունը ավելի ճկուն և հավասարաչափ է, քան ընդունված ասմունքային ալբոմների դեպքում, որոնցում երաժշտությունը ավելի շատ ծառայում է պոեզիային կամ դառնում այն կտավը, որը պոեզիան է նկարում։ 

Արամը և ես ուզում էինք ստեղծել մի բան, որը հարգանքի տուրք կմատուցեր մեր նախնիններին և Ցեղասպանության զոհերին, քանի որ մեր երկուսի ընտանիքներում էլ կան Եղեռնի ականատեսներ։ Մեզ համար ճիշտ էր այս զրույցի մեջ ներառել այլ ձայներ ևս։ Նախագիծը ներառում է իմ պոեզիան, որը վերցված է իմ «In the Architecture of Bone» գրքից, ինչպես նաև նոր պոեմներ և գործեր իմ երկու մենթորներից՝ Փիթըր Բալաքյանից և Դիանա Տեր-Հովհաննիսյանից, և Սիամանթոյից ու Դանիել Վարուժանից, որոնք Եղեռնի առաջին զոհերից են եղել։ 


Չնայած նախագծի հետազոտական ընթացքը տևեց ամիսներ, մենք ալբոմի ձայնագրությունը իրականացրինք մեկ օրում՝ ՀԲԸՄ-ից ստացած դրամաշնորհի շնորհիվ։ Մենք այն ներկայացրինք միայն մեկ անգամ, իսկ այնուհետ ես արժանացա Creative Armenia-ի «Spark» դրամաշնորհին, որի շնորհիվ նախագիծը հասցրինք իր ավարտին։ Միևնույն ժամանակ, կապ հաստատեցի Գևորգ Մուրադի հետ, ով իրականացրեց ալբոմի շապիկի պատկերը, և Սթիվ Ալթանի հետ, ով կատարեց թվային բրոշյուրի դիզայնը։ Իսկ պոեմները թարգմանեց Սոսի Միշոյանը։ 

Այժմ, ալբոմը ինքնաթողարկված է և ստանում է ուշագրավ արձագանքներ, բայց Արամը և ես դեմ չենք այն վերաթողարկել ճիշտ լեյբըլի հետ համագործակցությամբ։ 


CA. Ձեր «The Serpent and The Crane» ալբոմում ներառել եք հայ պոետների և անդրադառնում եք Ցեղասպանության բարդություններին։ Ինչպիսի՞ բարդություններ են դրանք և արդյո՞ք պետք է ալբոմը տեսնել իբրև Ցեղասպանության ցնցումները փոխանցելու փորձ։ 

ԱՍ. Դանիել Վարուժանը իր «Ծեր կռունկը» պոեմի մեջ պատկերացնում է այդ մոգական թռչունի կյանքի վերջին ակնթարթները, որը փոխաբերություն է հայերի և «Մեծ վիշտն Ազգի մը նըժդեհ»։ Հիանալի է ոչ թե թռչունի մահը կամ նրա ապրած հրճվանքը և պոեմի ռոմանտիկ հակումը երկրպագելու ավելի բարգավաճ և վառ ժամանակները։ Ավելի շուտ, հիանալի է օձի ներառումը, որը «Անոր մեռած պարանոցին կ’ոլորվի...»։ Հենց սա է, որ գրավեց իմ ուշադրությունը և ոգեշնչեց նախագծի անվանումը։  

Ի՞նչ պետք է հասկանանք այդ օձից և «ու վրեժե մ’հին օրերու» մտադրությունից։ Ընդունված մեկնաբանությունը կլիներ համարել այն թուլացող ժխտողականության խեղդում՝ թուլացած միջազգային դիսկուրսի և ճանաչումների արդյունքում, բայց դեռ կենդանի իր ստվերոտ կերպով։ Կամ, գուցե, արդի տեսակետից, այն մատնանշում է, թե ինչպես է ժամանակը գործում՝ նորից ու նորից սպանելով, իսկ ապա, երբ մենք սկսում ենք մոռանալ բոլոր Ցեղասպանության հղումները, դառնալով ծեծված կամ կորցնելով իր ուժգնությունը։ Կամ, գուցե, այն դառնում է այս պատմական իրադրության հետ հաշվելու փորձ՝ արված մեր, ցեղասպանության ժառանգների կողմից։ Ի՞նչ իրավունք մենք ունենք։ Եվ ի՞նչ եղանակ պետք է մեր հարգանքի տուրքը ստանա։  

CA. Պատմե՛ք Ձեր առօրյա ստեղծագործական ռեժիմի մասին:

ԱՍ. Ամենայն անկեղծությամբ, ստեղծարար ռեժիմն ինձ համար չունի որևէ ֆիքսված համակարգ կամ մոտեցում այն օրից ի վեր, երգ հինգամյա տղաս ծնվեց։ Ծնող լինելը իրական ուրախություն է, բայց ընտանեկան պատասխանատվությունները և ուսանողներիս և դպրոցական համայնքին նվիրումս ինձ ստիպում է ստեղծագործել տարօրինակ, կտրատված ժամանակահատվածներով։ 

Ես մի անգամ կարդացի, որ յոգայով չպետք է զբաղվել օրական 25 րոպե։ Յոգան պետք է լինի մեր զբոսանքում, ճաշի, զրույցների և ճամփորդությունների մեջ։ Իմ ներկա ստեղծարար ռեժիմը կարծես թե ընդգրկում է այս մտածելակերպը, որը երբեմն դարձնում է պահի մեջ ներկայությունը ավելի դժվարին, քան այն կա։ Ես երբեմն ճկվում եմ որևէ գաղափարի կամ դրա կրկնության, երգի կամ փոփոխված արտահայտության և որևէ այլ աշխատանքի կամ հաղորդակցությամ միջև, որն իմ առջև է։ 

Երբեմն գաղափարները գալիս են ամբողջապես ձևակերպված վիճակում, և ես սովորել եմ, որ այն ինչը դյուրին է ստացվում, դյուրին էլ դառնում է ընթերցողի կամ ունկնդրողի համար։ Բայց հիմնականում, իմ ստեղծարար ընթացքը ընդգրկում է երկարատև և մի քանի փուլից բաղկացած աշխատանք։ 

Ես հաճախ ավելի արդյունավետ եմ աշխատում համագործակցությամբ և վերջնաժամկետներով։ Արամն ու ես այս ալբոմը չէինք իրականացնի, եթե չօգտագործեինք այն սահմանափակ ժամանակը, որը ունեինք միասին աշխատելու համար և չունենայինք վերջնաժամկետներ։ 

CA. Ո՞րն է Ձեր կարիերայի ապագայի տեսլականը։

 

ԱՍ. Ես միշտ ասել եմ, որ ցանկանում եմ իմ ստեղծարար կարիերան լինի իմաստալից ներդրում մարդկային գոյության և խնդիրների կարևորագույն քննարկումներում։ 

Ես բախտավոր եմ, որ իմ աշխատանքներից որոշները արժանացել են հեռու և մոտ մարդկանց արձագանքին, որը ամեն ինչ է ինձ համար։ Իսկ ավելի հստակ, ես ավարտել եմ իմ երկրորդ պոեզիայի գրքի բնագիրը և սկսել եմ ուղարկել տարբեր հրատարակչություններ և մրցույթներ։ Շատ կուզեմ, որ գիրքն իր տունը գտնի։ 

Կարծում եմ, որ չի բացառվում, որպեսզի «The Serpent and The Crane»-ը մեկ այլ դրսևորում ստանա, թեև դեռ պատկերացում չունեմ, թե ինչպիսի։ Լիարժեք հաճույք է աշխատելը Արամի հետ, քանի որ մեր գեղագիտական ճաշակներն ու ընտրությունները համընկնում են։ Հավանաբար մի կենդանի ալբոմ նույնպես կսպասվի՝ ստեղծված իմ երգերի կատալոգից և վերամշակված ընկերներիս հետ։ 

Ամենակարևորը, հույս ունեմ, որ իմ ստեղծարար կարիերան կբնութագրվի իմ լսարանի ինտելեկտուալ ուժի հանդեպ մշտական հարգանքով և այն մտքով, որ նրանք են աշխարհում գոյություն ունեցող արվեստի ստեղծման և գործառույթի ամբաժանելի մասը և որ իմ կայուն նպատակն է ստեղծել ճշմարիտ և պատկերավոր արվեստ։ 

Newsletter

Get our news and updates

28/3 Saryan

Yerevan, Armenia

2355 Westwood Blvd. #333

Los Angeles, CA 90064

  • facebook
  • twitter
  • instagram
  • youtube

©2017-2020 by Creative Armenia